Dodelijke paddenstoelen uit Noord-Amerika

Let op: de hierna volgende informatie kan niet als basis voor het eten van paddenstoelen worden gebruikt. Paddenstoelen die niet in dit artikel worden genoemd, kunnen nog steeds dodelijk zijn. Sommige paddenstoelen kunnen erg giftig zijn. Koop eetbare paddenstoelen altijd via vertrouwde addressen.

Zolang ze voor consumptie grondig worden gekookt, vormt de overgrote meerderheid van de paddenstoelen geen bedreiging voor de mens. In feite vertegenwoordigen dodelijke paddenstoelensoorten maar een kleine minderheid binnen het uitgebreide rijk van paddenstoelen. De schatting is dat er op de hele planeet momenteel miljoenen paddenstoelensoorten voorkomen, waarvoor er maar enkele tientallen dodelijk zijn.

Wat eetbare paddenstoelen betreft is het altijd verstandig om ze voor consumptie goed te koken. Dit vermindert de kans op gastro-intestinale irritatie en allergische reacties. Elke eetbare paddenstoel die rauw of niet gaar is, kan giftig zijn als hij gegeten wordt.

Het verschil tussen een giftige en een dodelijke paddenstoel is het verschil tussen herstel en dood. Van het lichamelijke letsel dat een giftige paddenstoel veroorzaakt, zal een normaal, gezond lichaam uiteindelijk herstellen. Een belangrijk detail dat u niet mag missen: elke paddenstoel met licht toxische eigenschappen kan dodelijk zijn als hij wordt gegeten door iemand die ziek, ouder of immuungecompromitteerd is. Het eten van een dodelijke paddenstoel kan niet ongedaan worden gemaakt en er is vaak geen tegengif bekend. Behandelingen zijn ondersteunend in plaats van genezend en binnen een aantal dagen tot weken zullen belangrijke organen falen en zal herstel onmogelijk zijn.

Omdat paddenstoelen in een enorme verscheidenheid aan kleuren en vormen voorkomen, is er geen eenvoudige set van kenmerken om dodelijke paddenstoelen te identificeren. Elke paddenstoelensoort heeft een specifieke reeks kenmerken. In sommige gevallen zijn de visuele kenmerken misschien niet aanwezig, bijvoorbeeld als gevolg van aantasting van het milieu, variabele groeiomstandigheden, enz. Het met zekerheid vaststellen van de identiteit van een paddenstoel hangt af van het vermogen van de verzamelaar om de identificatiekenmerken in het veld te bevestigen. Met de juiste opleiding is het mogelijk om dodelijke paddenstoelensoorten te identificeren. We introduceren hier vijf soorten dodelijke paddenstoelen die in Noord-Amerika voorkomen en enkele onderscheidende kenmerken van elke soort.

Amanita bisporigera ‘Vernietigende engel

Visuele kenmerken: gewone witte paddenstoel met een op een rok lijkende ‘sluier’ die onder een gladde hoed hangt. Een zak-achtige ‘volva’ omsluit de basis van de paddenstoel, die gedeeltelijk of volledig ondergronds is. Witte sporenprint.

Dodelijk toxine: amatoxinen

Deze geheel witte, engelachtige schoonheden zien er prachtig uit en ruiken en smaken naar verluidt ook heerlijk. Helaas is er geen remedie bekend voor amatoxine vergiftiging; de enige mogelijkheid is dialyse met een eventuele levertransplantatie. Amatoxinen zorgen ervoor dat onze lichaamsfunctie voor het genereren van cellulaire eiwitten tot stilstand komt. Na inname zijn er drie fasen van toxiciteit waarin de symptomen progressief verergeren totdat de lever- en nierfunctie worden aangetast. Het sterftecijfer is hoog.

Galerina marginata ‘Bundelmosklokje’ 

Visuele kenmerken: kleine, bruine paddenstoel die groeit op rottend hout, met een licht klokvormige hoed. Vrij algemeen en onopvallend qua uiterlijk. Roestbruine sporenprint.

Dodelijk toxine: amatoxinen

Dit is een klassieke KBP (kleine bruine paddenstoel), wat betekent dat er veel lookalikes zijn die moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Omdat deze paddenstoel erg lijkt op eetbare paddenstoelen zoals Flammulina velutipes en Kuehneromyces mutabilis, is betrouwbare Identificatie erg moeilijk voor een beginneling. Het gif en werkingsmechanisme zijn hetzelfde als dat van de Vernietigende Engel.

Gyromitra esculenta ‘Valse morielje

Visuele kenmerken: vleeskleurige en ingewikkelde hersen-achtige hoed op een dunvlezige gladde of gevouwen steel. Bleekgele tot witte sporenprint.

Dodelijk toxine: gyromitrine

Deze kunnen worden verward met morieljes, een van de meest populaire eetbare paddenstoelen. Maar Gyromitra-soorten bevatten iets wat morieljes niet bevatten: het nieuwe, dodelijke toxine ‘gyromitrine’. Dit onstabiele molecuul wordt door de maag gemetaboliseerd tot hydrazines, giftige verbindingen die schade aan de lever en het centrale zenuwstelsel veroorzaken.

Paxillus involutus ‘Gewone krulzoom’

Visuele kenmerken: aanvankelijk bleekgeel, lamellen worden bruin met de jaren. Rand van de hoed is opgerold, zoals de naam al aangeeft. Middenbruine sporenprint.

Dodelijk toxine: Onbekend

Paxillus involutus is een gevalletje apart omdat hij af en toe zonder dodelijke gevolgen wordt gegeten. Toch leidt de consumptie ervan in bepaalde gevallen tot autoimmuun hemolytische anemie. Dit betekent dat het immuunsysteem van een persoon antilichamen aanmaakt die zijn eigen rode bloedcellen aanvallen en vernietigen.

Cortinarius speciosissimus ‘Fraaie gifgordijnzwam’ 

Visuele kenmerken: roodoranje, bolle hoed, schubben op de stengel. Bij jonge exemplaren zijn de lamellen bedekt met een ‘cortina’ of een op een spinnenweb lijkende sluier. Roestbruine sporenprint.

Dodelijk toxine: orellanine

Dodelijke gifgordijnzwammen creëren een vals gevoel van veiligheid, omdat de symptomen van orellaninevergiftiging wekenlang kunnen uitblijven. Daarna begint het met griepachtige symptomen gevolgd door nierfalen, waar de dood op volgt tenzij dialyse wordt ondergaan. De dialyse kan maanden duren, totdat er een geschikte donor is gevonden. Herstel is een lang en pijnlijk proces.

Kortom, wees altijd voorzichtig tijdens het foerageren. Eet nooit een paddenstoel, tenzij u zeker weet dat deze veilig is voor consumptie. Stop en bedenk of u een paddenstoel in het veld met dezelfde zekerheid kunt identificeren als een appel in de supermarkt.